Thời đại của những tour du lịch đại trà “nhồi nhét” đang dần qua đi khi thị hiếu du khách thay đổi mạnh mẽ. Ngày nay, du khách không chỉ muốn “check-in” ở những điểm nổi tiếng mà còn khao khát những hành trình được thiết kế riêng, phản ánh rõ cá tính, sở thích và nhu cầu cá nhân. Xu hướng du lịch trải nghiệm và cá nhân hóa (experiential & personalized travel) vì thế đang trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành, mở ra cơ hội khởi nghiệp hấp dẫn và giàu tiềm năng đổi mới sáng tạo. Đồng thời, công nghệ số cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thiết kế hành trình linh hoạt và tối ưu hóa trải nghiệm. 

Du khách mới – Kỳ vọng mới 

Theo báo cáo Global Travel Trends 2025 của American Express, du khách hiện đại – đặc biệt thế hệ Millennials và Gen Z – ngày càng ưu tiên những trải nghiệm có chiều sâu văn hóa, cơ hội giao lưu với người địa phương và những khoảnh khắc “Instagram-worthy” độc đáo, thay vì chỉ tập trung vào khách sạn 5 sao hay ẩm thực xa xỉ. Bên cạnh đó, 69% du khách toàn cầu có kế hoạch thực hiện chuyến đi một mình trong năm nay, cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi tiêu dùng du lịch, hướng đến sự tự do, khám phá bản thân và tính cá nhân hóa cao hơn. 

Tại Việt Nam, nhu cầu du lịch cá nhân hóa cũng đang gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt trong nhóm du khách nội địa trung lưu – lực lượng ngày càng đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng thị trường sau đại dịch. Các công ty lữ hành truyền thống vì thế đang phải cạnh tranh quyết liệt với những nền tảng công nghệ mới, nơi du khách có thể tự thiết kế hành trình, lựa chọn dịch vụ theo nhu cầu hoặc kết nối trực tiếp với hướng dẫn viên địa phương, qua đó nâng cao trải nghiệm và tối ưu chi phí. 

Mô hình khởi nghiệp trong phân khúc du lịch trải nghiệm 

Các startup du lịch trải nghiệm thường tập trung vào một trong ba hướng chính. Hướng thứ nhất là nền tảng kết nối du khách với chuyên gia địa phương: thay vì đặt tour truyền thống, du khách được ghép với người dẫn đường am hiểu từng ngóc ngách văn hóa địa phương. Mô hình này thành công mạnh ở nhiều thị trường, điển hình là Airbnb Experiences đã vận hành toàn cầu với hàng nghìn trải nghiệm địa phương do người dân sở tại tổ chức. 

Hướng thứ hai là du lịch theo chủ đề chuyên biệt: ẩm thực, nhiếp ảnh, yoga, leo núi, khám phá văn hóa dân tộc thiểu số, theo dấu phim cổ trang. Tại Việt Nam, nhiều startup nhỏ đang rất thành công với mô hình 'ẩm thực tour' ở Hội An, Hà Nội và TP.HCM, kết hợp ăn uống với học nấu ăn và tham quan chợ truyền thống. Hướng thứ ba là công nghệ cá nhân hóa: dùng AI để phân tích hành vi và sở thích của du khách, từ đó gợi ý hành trình, lưu trú và hoạt động phù hợp nhất. 

Thực tiễn khởi nghiệp du lịch trải nghiệm ở Việt Nam 

Trong khuôn khổ chương trình Vietnam Tourism Startup (VTS), nhiều dự án khai thác du lịch trải nghiệm đã chứng minh tính khả thi của mô hình này ở thị trường Việt Nam. Dự án Liberzy – nền tảng kết nối du khách với những trải nghiệm địa phương độc đáo – là một điển hình. Sau khi phát triển đến 160.000 người dùng và gọi vốn thành công 110.000 USD, Liberzy đã trở thành một trong những startup traveltech đáng chú ý nhất của Việt Nam. 

Ở miền Tây Nam Bộ, tiềm năng của du lịch trải nghiệm vẫn còn rất lớn và chưa được khai phá đúng mức. Những trải nghiệm như học đan lát tại làng nghề Định Yên (Đồng Tháp), tham gia thu hoạch lúa mùa, nấu ăn với phụ nữ nông thôn hay đi đò trên sông Hậu đêm trăng – đều là những 'sản phẩm' có thể biến thành kinh doanh du lịch nếu được đóng gói và tiếp thị đúng cách. 

Điều kiện để startup trải nghiệm thành công 

Để thành công trong phân khúc này, startup du lịch cần đảm bảo ba yếu tố then chốt: tính xác thực (authenticity) của sản phẩm, hệ thống chất lượng nhất quán và câu chuyện thương hiệu hấp dẫn. Du khách hiện đại rất nhạy cảm với sự giả tạo; họ muốn những trải nghiệm thực sự, không phải 'màn trình diễn cho khách'. Điều này đòi hỏi startup phải xây dựng mối quan hệ tin cậy với cộng đồng địa phương và đảm bảo quyền lợi cho người tham gia. 

Casic tổng hợp