Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, y tế và chăm sóc sức khỏe đang nổi lên như một trong những lĩnh vực hấp dẫn nhất cho hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Không còn đơn thuần là một ngành dịch vụ thiết yếu, y tế ngày nay đang được tái định hình bởi sự hội tụ của công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, sinh học phân tử và mô hình kinh doanh số. Sự hội tụ đó không chỉ thay đổi cách con người tiếp cận việc chăm sóc sức khỏe mà còn tạo ra một làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ, lan rộng trên phạm vi toàn cầu và ngày càng thấm sâu vào thị trường Việt Nam.

Trên bình diện quốc tế, những con số thống kê về thị trường công nghệ y tế toàn cầu cho thấy một bức tranh tăng trưởng thực sự ấn tượng. Thị trường này đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt khoảng 28% trong giai đoạn 2021 đến 2028, với quy mô dự báo vượt 500 tỷ USD vào cuối thập kỷ này. Riêng tại Mỹ, năm 2024 chứng kiến tổng vốn đầu tư vào các startup y tế số đạt 10,1 tỷ USD, trong đó trí tuệ nhân tạo chiếm đến 58% tổng nguồn vốn mạo hiểm của toàn ngành. Sang năm 2025, con số đó tiếp tục leo thang lên 14,2 tỷ USD, tăng 35% so với năm trước. Đây không chỉ là những con số tài chính khô khan mà còn là thông điệp rõ ràng từ cộng đồng đầu tư toàn cầu: họ tin rằng công nghệ đang và sẽ tiếp tục thay đổi căn bản cách nhân loại phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị bệnh tật.

Tại Việt Nam, bức tranh khởi nghiệp y tế cũng không kém phần sôi động, thậm chí đang có những bước tăng tốc đáng kinh ngạc. Theo Báo cáo Đầu tư Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo Việt Nam 2024 do Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Quỹ đầu tư Do Ventures phát hành, trong năm 2023 các startup công nghệ sức khỏe của Việt Nam đã huy động được tổng cộng 184 triệu USD, tăng tới 391% so với năm 2022. Mức tăng trưởng vốn kỷ lục này đưa healthtech vươn lên dẫn đầu trong tất cả các lĩnh vực về thu hút đầu tư, vượt qua cả tài chính, bán lẻ và giáo dục. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy y tế số đang trở thành ưu tiên hàng đầu của cả nhà đầu tư trong nước lẫn quốc tế khi nhìn vào thị trường Việt Nam.

Những con số về chi tiêu y tế trong nước cũng phản ánh một thị trường đang mở rộng nhanh chóng. Chi tiêu y tế tại Việt Nam dự kiến đạt 23,3 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng khoảng 10% mỗi năm theo số liệu từ Bộ Y tế và Vietnam Report. Kirin Capital dự báo ngành chăm sóc sức khỏe sẽ duy trì đà tăng bình quân 15% mỗi năm trong giai đoạn 2023 đến 2025. Riêng thị trường công nghệ thông tin y tế trong nước đạt 1,5 tỷ USD năm 2024 và được dự báo sẽ chạm mốc 4,4 tỷ USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm đạt 13,06%. Những con số đó không chỉ nói lên quy mô của thị trường mà còn gợi mở một không gian khổng lồ vẫn còn đang chờ được khai phá bởi các ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo.

Để hiểu vì sao khởi nghiệp y tế lại đang bùng nổ mạnh mẽ như vậy tại Việt Nam, cần nhìn vào những yếu tố nền tảng đang tạo ra động lực tăng trưởng. Trước hết, Việt Nam sở hữu tỷ lệ người dùng smartphone và internet thuộc hàng cao nhất khu vực Đông Nam Á, tạo ra cơ sở hạ tầng số lý tưởng để triển khai các dịch vụ y tế từ xa, ứng dụng theo dõi sức khỏe và nền tảng tư vấn trực tuyến. Thứ hai, hệ thống y tế công lập đang đối mặt với tình trạng quá tải kéo dài ở các bệnh viện tuyến trung ương, tạo ra nhu cầu cấp thiết về các giải pháp công nghệ có thể phân tầng dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiệu quả hơn. Thứ ba, dân số Việt Nam đang già hóa với tốc độ nhanh, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe dài hạn, quản lý bệnh mãn tính và hỗ trợ y tế tại nhà. Cuối cùng, nhận thức của người dân về sức khỏe chủ động đang thay đổi rõ rệt, đặc biệt sau đại dịch COVID-19, khi ngày càng nhiều người sẵn sàng đầu tư vào việc theo dõi và phòng ngừa bệnh tật thay vì chỉ chữa trị khi đã đổ bệnh. Tất cả những yếu tố đó cộng hưởng với nhau, tạo ra một nền tảng vững chắc và điều kiện thuận lợi hiếm có để các startup y tế có thể phát triển và tạo ra tác động thực sự.

Có thể thấy rằng khởi nghiệp y tế không phải là một xu hướng nhất thời mà là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc, phản ánh nhu cầu thực sự và cấp thiết của xã hội hiện đại. Khi công nghệ ngày càng trở nên dễ tiếp cận hơn, khi dữ liệu sức khỏe ngày càng được khai thác hiệu quả hơn và khi người dân ngày càng chủ động hơn trong việc chăm sóc bản thân, ranh giới giữa y tế truyền thống và đổi mới sáng tạo sẽ tiếp tục bị xóa nhòa theo những cách mà chúng ta chưa thể hình dung hết.

Đối với Việt Nam, đây là thời điểm đặc biệt quan trọng. Những lợi thế về dân số, hạ tầng số và nhu cầu thị trường đang hội tụ đúng lúc để tạo ra một cửa sổ cơ hội hiếm có cho các startup y tế trong nước. Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm với trách nhiệm. Khởi nghiệp trong lĩnh vực y tế không chỉ là bài toán kinh doanh mà còn là bài toán về sinh mạng và phúc lợi con người, đòi hỏi sự kết hợp giữa tư duy đổi mới táo bạo và thái độ thận trọng, có trách nhiệm. Chính sự kết hợp đó mới là nền tảng để ngành khởi nghiệp y tế Việt Nam phát triển bền vững và tạo ra giá trị thực sự lâu dài cho cộng đồng.

CASIC TỔNG HỢP