Y tế từ xa (telemedicine) và các nền tảng khám chữa bệnh số đang định hình lại căn bản cách người dân tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Được thúc đẩy mạnh mẽ bởi đại dịch COVID-19, mô hình này tiếp tục phát triển bền vững sau đại dịch và trở thành một trong những phân khúc khởi nghiệp sôi động nhất trong hệ sinh thái y tế toàn cầu. Từ tư vấn sức khỏe trực tuyến, quản lý bệnh mạn tính từ xa, đến theo dõi bệnh nhân bằng thiết bị đeo tay thông minh, các startup trong lĩnh vực này đang lấp đầy những khoảng trống khổng lồ mà hệ thống y tế truyền thống bỏ lại.

Trên toàn cầu, số lượng startup chăm sóc ảo và chăm sóc kết hợp (virtual & hybrid care) trong danh sách Digital Health 50 của CB Insights đã tăng hơn gấp đôi chỉ trong một năm, từ 5 công ty năm 2023 lên 11 công ty năm 2024. Các nền tảng như Talkiatry (sức khỏe tâm thần) hay Resilience (ung thư học) minh họa cho xu hướng dịch chuyển từ y tế từ xa phổ thông sang các nền tảng chuyên biệt theo từng bệnh lý cụ thể – một hướng đi giúp nâng cao giá trị lâm sàng và tạo sự khác biệt cạnh tranh. Theo phân tích của công ty nghiên cứu Landbase, riêng lĩnh vực theo dõi bệnh nhân từ xa và telemedicine tiêu dùng đang dẫn đầu ngành về tăng trưởng doanh thu, với một số doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trên 2.300% trong vòng ba năm.

Tại Việt Nam, hệ thống y tế công lập thường xuyên đối mặt với tình trạng quá tải tại các bệnh viện tuyến trung ương, trong khi vùng nông thôn và vùng sâu vùng xa thiếu nhân lực y tế trầm trọng. Đây chính là mảnh đất lý tưởng để các startup y tế từ xa phát huy tác dụng. Công nghệ hoàn toàn có thể góp phần giải quyết bài toán quá tải bệnh viện, đặc biệt khi người dùng nhận thức được tầm quan trọng của chăm sóc sức khỏe ban đầu để tránh để bệnh tiến triển nặng thêm.

Trên thị trường công nghệ y tế Việt Nam hiện nay, bốn startup nổi bật – eDoctor, Med247, Jio Health và Doctor Anywhere Vietnam – đang theo đuổi những hướng đi khác nhau, phản ánh sự đa dạng của mô hình kinh doanh y tế số. eDoctor, một trong những nền tảng tiên phong trong tư vấn sức khỏe trực tuyến, khởi đầu từ dịch vụ chat hỏi đáp với bác sĩ và đã mở rộng sang khám qua video call, quản lý bệnh mạn tính, cung cấp gói khám sức khỏe định kỳ cho doanh nghiệp, đồng thời kết nối người dùng với hệ thống phòng khám và bệnh viện đối tác trên cả nước. Jio Health tiếp cận theo mô hình B2B2C (doanh nghiệp – bảo hiểm – người dùng), giúp mở rộng nhanh số lượng khách hàng trả phí trong khi giảm chi phí marketing trực tiếp.

Một trong những tên tuổi gây chú ý là Doctor Anywhere – đơn vị đã huy động được tổng cộng hơn 176 triệu USD, bao gồm vòng Series C1 trị giá 38,8 triệu USD và vòng Series C trị giá 65,7 triệu USD năm 2021 – cho thấy sức hút mạnh mẽ của mô hình chăm sóc sức khỏe số tại thị trường Đông Nam Á trong đó có Việt Nam. Nhìn chung, dù xuất phát điểm và chiến lược khác nhau, các startup này đều hướng tới xây dựng hệ sinh thái dịch vụ đủ rộng để giữ chân người dùng lâu dài, đồng thời giải quyết bài toán lợi nhuận vốn là thách thức chung của ngành.

Nhìn về tương lai, các chuyên gia dự báo rằng trong 5 đến 7 năm tới, một bước ngoặt lớn sẽ xảy ra khi công nghệ y tế số tại Việt Nam chính thức liên thông với hệ thống bảo hiểm y tế công. Điểm chạm này hứa hẹn sẽ kích hoạt làn sóng người dùng tăng vọt, giúp các startup giải phóng toàn bộ tiềm năng và tiếp cận quy mô thị trường thực sự. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, sự giao thoa giữa trí tuệ nhân tạo, robot hỗ trợ chẩn đoán ban đầu và các mô hình hợp tác công - tư nhằm lan tỏa dịch vụ tới vùng sâu, vùng xa sẽ đóng vai trò như những động lực then chốt. Khi những mảnh ghép này hội tụ trọn vẹn, y tế từ xa sẽ không chỉ là một giải pháp bổ trợ khoảnh khắc, mà sẽ vươn lên trở thành trụ cột vững chắc của hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia.

CASIC TỔNG HỢP